Theo bài viết của Bnews/Vnanet ngày 3/11/2026, sau hơn 7 năm thực thi Hiệp định CPTPP, tỷ lệ kim ngạch xuất khẩu sử dụng giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) ưu đãi CPTPP vẫn chưa tới 10%, dù đã tăng gấp 4 lần so với thời điểm đầu thực thi. Rào cản chính là quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi”. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, ngành mới nội địa hóa được khoảng 50% nguyên phụ liệu, riêng vải tự đáp ứng khoảng 36% nhu cầu; 9 tháng năm 2026, ngành chi 11,6 tỷ USD nhập khẩu vải. Kim ngạch xuất khẩu dệt may vào khu vực CPTPP đã tăng từ 6,27 tỷ USD (2018) lên 8,3 tỷ USD (2025).
Xuất xứ được quyết định từ lúc chọn vải, không phải lúc làm C/O
Điểm đáng chú ý trong bài là cách một doanh nghiệp may xuất khẩu lớn thay đổi quy trình: từ chỗ chọn vải theo ba tiêu chí giá, chất lượng, tiến độ, nay tiêu chí xuất xứ được đưa vào điều kiện cốt lõi. Bộ phận đơn hàng làm việc với khách ngay từ khâu thiết kế và chào mẫu để dự liệu khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ, đồng thời gắn mã QR hoặc mã ERP cho từng lô nguyên phụ liệu nhập kho, liên kết với chứng từ, hóa đơn và hợp đồng.
Với công ty may xuất khẩu, điều này có nghĩa là ưu đãi thuế cho khách mua hàng gần như đã được “chốt” ở bước chọn vải. Nếu đến lúc làm hồ sơ mới đi tìm chứng từ của từng lô vải, doanh nghiệp dễ lỡ ưu đãi, hoặc phải giải trình kéo dài trong khi hàng đã sẵn sàng giao.
Việc nên làm:
- Đưa câu hỏi về xuất xứ vải vào buổi trao đổi đầu tiên với khách, trước khi chào giá.
- Với mỗi mã hàng, ghi rõ vải chính dùng mã vải, màu, lô nào và chứng từ đi kèm.
- Gắn mã lô cho vải ngay khi nhập kho, nối với hóa đơn và phiếu kiểm vải tương ứng.
- Giữ phiếu thông số (thành phần sợi, định lượng, khổ) cùng bộ hồ sơ đơn hàng.
Lập “bản đồ” vải cho từng đơn hàng
Đại diện Bộ Công Thương khuyến nghị doanh nghiệp xây dựng “bản đồ chuỗi cung ứng”, xác định rõ từng mắt xích và điểm dễ đứt gãy để chủ động trước biến động thương mại.
Với công ty may xuất khẩu và cả xưởng may nhận gia công, cách làm thực tế là bắt đầu từ chính các đơn đang chạy: biết vải nào đang dùng, có đủ chứng từ theo lô chưa, khi cần bổ sung thì có giữ được màu và thông số không. Đây cũng là cách để chuyền không dừng khi đơn tăng vào đầu năm 2027.
Việc nên làm:
- Liệt kê các dòng vải chính của 3–5 khách lớn nhất và chứng từ đang có cho từng dòng.
- Đánh dấu dòng vải nào cần bổ sung thường xuyên để chốt trước kế hoạch theo đợt giao.
- Chốt mẫu hồ sơ đi kèm mỗi lô vải ngay từ đơn đầu tiên.
- Đối chiếu định mức vải với lượng nhập thực tế để hồ sơ khớp với sản lượng.
Tâm Anh hỗ trợ gì
Tâm Anh giúp công ty may xuất khẩu có sẵn dữ liệu vải ngay từ khâu chào mẫu: phiếu thông số từng dòng vải (thành phần sợi, định lượng, khổ, co rút, bền màu), mẫu vải và bảng màu vật lý gửi miễn phí, nhận đơn số lượng nhỏ cho mẫu thử. Khi vào đơn, mỗi lô có số lô truy được, giữ màu khi bổ sung, kèm phiếu kiểm vải, bảng đối chiếu định mức và hóa đơn GTGT tách theo mã vải, màu, lô; bản sao chứng nhận hợp quy được cung cấp khi khách yêu cầu. Anh chị xem chi tiết tại giải pháp cho công ty may xuất khẩu.
Nguồn tham khảo
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn về xuất xứ hàng hóa; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản hiệp định và hướng dẫn của cơ quan cấp C/O.
Để lại một bình luận